Cotton Là Gì? Vải Cotton Có Các Ưu Điểm Nào? Nhận Biết Ra Sao?

Cotton là loại vải vô cùng thân thuộc và được sử phổ biến trong hầu như mọi loại vải may đồ, nên hầu như ai cũng biết. Nhưng cụ thể vải cotton là gì, nguồn gốc từ đâu, sản xuất thế nào hay đặc điểm nhận dạng vải cotton thì có lẽ không phải ai cũng biết đúng không các bạn.

Hôm nay, các bạn hãy cùng Elambo tìm hiểu về tất tần thông mọi thông tin về vải Cotton nhé.

Xem thêm:

Cotton là gì?

Cotton – Sợi bông là một loại xơ mềm, mịn, mọc trong quả bông, hoặc vỏ bọc, xung quanh hạt của cây bông thuộc giống Gossypium  trong họ cẩm quỳ Malvaceae. Trong điều kiện tự nhiên, quả bông sẽ tăng khả năng phát tán của hạt.

Cotton là gì?
Cotton là gì?

Sợi bông gần như là cellulose tinh khiết, một hợp chất hữu cơ không hoà tan rất quan trọng đối với cấu trúc thực vật, và là một vật liệu mềm và mịn. Cây bông vải cần nhiều nắng, thời gian dài không bị sương giá và mưa nhiều. Thuật ngữ “bông” dùng để chỉ bộ phận của cây bông phát triển trong quả bông – vỏ bọc cho các sợi bông mịn. Bông được kéo thành sợi sau đó được dệt để tạo ra một loại vải mềm và bền.

Chất liệu vải Cotton là gì?

Vải cotton là sợi vải tổng hợp được làm từ nguyên liệu chính là sợi bông do cây bông vải cung cấp cùng nhiều nguyên liệu thiên nhiên kết hợp với các chất hóa học tạo thành. Tuỳ tỷ lệ % sợi bông có trong vải mà nhà sản xuất định ra từng loại vải.

Ví dụ:

  • 100 % cotton là loại vải dùng nguyên liệu 100% sợi bông cùng với một số hoá chất làm cho vải trở nên lâu mục, bền bỉ và mềm mại hơn.
  • 80% cotton là trong vải chỉ có 80% là sợi bông nguyên chất, 20% còn lại có thể là nylon, hoặc các sợi tổng hợp khác, làm cho vải có độ bóng cao.

Nguồn gốc của Cotton

Nguồn gốc của vải cotton chính là từ những sợi bông. Loại cây này là một loại cây bụi có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới, bao gồm Châu Mỹ, Châu Phi, Ai Cập và Ấn Độ. Sự đa dạng lớn nhất của các loài bông hoang dã được tìm thấy ở Mexico, tiếp theo là Úc và Châu Phi. Bông được thuần hóa độc lập ở Thế giới Cũ và Mới.

Vải Cotton có nguồn gốc từ sợi bông
Vải Cotton có nguồn gốc từ sợi bông

Xơ thường được kéo thành sợi hoặc chỉ và được sử dụng để làm vải mềm, thoáng khí. Việc sử dụng bông dệt vải được biết đến từ thời tiền sử; Những mảnh vải bông có niên đại từ thiên niên kỷ thứ năm TCN đã được tìm thấy trong nền văn minh lưu vực sông Ấn, cũng như những mảnh vải còn sót lại có từ năm 6000 TCN ở Peru.

Mặc dù được trồng từ thời cổ đại, nhưng việc phát minh ra máy tách bông đã giảm chi phí sản xuất dẫn đến việc nó được sử dụng rộng rãi và nó là loại vải sợi tự nhiên được sử dụng rộng rãi nhất trong ngành công nghiệp sản xuất may mặc ngày nay.

Tính chất vật lý và hoá học của Cotton

Bông là một loại sợi tự nhiên, phát triển trong vỏ hạt, hoặc quả bông của cây bông. Sợi bao gồm khoảng 90% cellulose, phần còn lại bao gồm các tạp chất tự nhiên.

Tính chất vật lý của sợi bông

  • Độ bền của sợi bông tốt là do sự liên kết tốt của các polyme dài của nó, tức là hệ thống polyme của nó có khoảng 70% là tinh thể, do vô số hình thành liên kết hydro liên tục giữa các polyme liền kề và các sợi xoắn ốc trong thành tế bào sơ cấp và thứ cấp.
  • Tính đàn hồi của sợi bông là tương đối, nó có tính đàn hồi do hệ thống polyme tinh thể và vì lý do này khiến hàng dệt bông dễ bị nhăn và nhàu.
  • Tính chất hút nước: Sợi bông có tính thấm hút tốt, do có vô số nhóm OH phân cực. Trong các polyme của nó, chúng thu hút các phân tử nước cũng phân cực. Tính chất hút ẩm thông thường ngăn cấm các vật liệu dệt cotton phát triển tĩnh điện. Tính phân cực của các phân tử nước bị thu hút bởi các nhóm hydroxyl trên polyme phân phối bất kỳ sự thay đổi tĩnh nào có thể phát triển.
  • Độ bóng: Bông được xử lý xơ nên không có độ bóng rõ rệt. Vì vậy, để làm cho nó trở nên bóng bẩy, bông cần được qua xử lý.
  • Độ bền: Tương đối tốt. Độ bền của sợi có thể được xác định bằng khả năng chống bị kéo hoặc xé ra khi chịu lực căng.

Tính chất hóa học của sợi bông

Cotton là chất liệu bông tự nhiên nên khi đốt lửa sẽ cháy đều, khói có mùi thơm của gỗ. Khi cháy hết sẽ thành tro mịn, không để lại tàn dư của vải. Chính điều này là dễ để phân biệt được vải cotton chất lượng mà không bị pha tạp.

Quy trình sản xuất vải Cotton

Bước 1: Thu hoạch quả bông

Các nhà sản xuất vải bông lấy loại vải này từ lớp vỏ bảo vệ dạng sợi bao quanh hạt bông, được gọi là quả bông. Trong khi bản thân hạt bông khá nhỏ, quả bông bao bọc chúng có thể lớn hơn đầu ngón tay cái của bạn.

Bước 2: Tách hạt bông ra khỏi quả bông

Để làm ra bông vải, trước hết người sản xuất phải tách hạt bông ra khỏi quả bông. Trước đây, công đoạn này được thực hiện bằng tay, nhưng vào năm 1794, doanh nhân người Mỹ Eli Whitney đã phát minh ra gin bông , đây là một thiết bị cơ khí giúp đẩy nhanh quá trình tách bông.

Bước 3: Loại bỏ các chất bẩn lớn khỏi sợi bông và đóng thành kiện

Trước khi thu hoạch bằng máy, công nhân thường được yêu cầu để làm rụng lá, đó là quá trình loại bỏ lá khỏi cây bông. Tiếp theo, một chiếc máy duy nhất thu hoạch lượng bông mà 50 người có thể hái, và chính chiếc máy này sẽ loại bỏ các chất bẩn lớn khỏi sợi bông và đóng thành kiện.

Bước 4: Chuyển các kiện bông tới nhà máy, tiến hành dệt thành sợi dài

Sau khi bông đã được làm sạch đến mức bao gồm các sợi bông tinh khiết không có hạt hoặc tạp chất, nó được chuyển đến một cơ sở sản xuất hàng dệt may. Tại cơ sở này, bông thô được chải thô, đây là công đoạn tạo sợi bông thành từng sợi dài. Tiếp theo, các sợi này được kéo thành sợi để tạo sợi.

Bước 5: Dệt thành vải và nhuộm cho ra thành phẩm cuối cùng

Ở giai đoạn này, nguyên liệu cơ bản được sử dụng trong vải cotton đã hoàn thành. Sợi bông này sau đó có thể được xử lý bằng nhiều loại hóa chất khác nhau và nó có thể được nhuộm. Tiếp theo, nó được dệt thành một loại vật liệu dệt cụ thể như khăn trải giường, quần áo, khăn quàng..

Đánh giá chất lượng vải Cotton

Ưu điểm của vải Cotton

Không gây dị ứng, khả năng chống bụi tốt, bền, thân thiện với môi trường, khả năng thấm hút tốt, giảm nhiệt nhanh, không bị tĩnh điện.

Nhược điểm của vải Cotton

  • Giặt xong dễ bị nhàu vì chất liệu sợi tự nhiên, dễ cháy.
  • Nhìn trông hơi thô cứng nhưng khi được giặt và sử dụng lâu thì sẽ mềm mại hơn.

Phân loại các loại vải Cotton trên thị trường

Riêng với sợi cotton, tuỳ theo sản phẩm cần sản xuất và nhu cầu người tiêu dùng, nhà sản xuất có thể kết hợp sợi Cotton với rất nhiều loại sợi khác nhau để cải tiến những ưu, nhược điểm riêng của mỗi loại. Hiện tại sợi Cotton được kết hợp trên dưới 70 loại sợi khác như denim, PE, Spandex, .. và mỗi sự kết hợp sẽ là 1 chất liệu khác nhau với thành phần, tỉ lệ pha trộn khác nhau.

Để tránh việc bị nhiễu loạn với quá nhiều thông tin, mỗi khách hàng nên tự cảm nhận và trải nghiệm xem chất liệu nào thực sự phù hợp với gia đình mình. Dưới đây, Elambo sẽ đưa ra 1 số chất liệu hiện đang thịnh hành tại thị trường Việt Nam.

Cotton 100%

Vải được làm từ 100% sợi bông mà không pha thêm bất kì thành phần nào khác. Vì thành phần chính là sợi bông tự nhiên nên vải cotton 100% có độ bền rất cao, có thể qua nhiều lần giặt mà không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên vì là thành phần tự nhiên nên giá thành khá cao, vải thân thiện với môi trường vì có thể phân huỷ sinh học.

Cotton 65/35 (CVC)

Để giảm giá thành phù hợp với người tiêu dùng, vải CVC ra đời. Vải Cotton 65/35 (CVC) được dệt từ 65% là cotton và 35% là sợi PE (polyester). Ưu điểm của loại vải này là vẫn có tính thấm hút mồ hôi, khó rách hơn vì có pha sợi polyester, giá thành thấp hơn Cotton 100%.

Cotton 35/65 (Tici)

Vải được dệt từ 35% cotton và 65% là sợi PE. Khả năng thông thoáng và thâm hút mồ hôi không cao nhưng vẫn có. Loại vải này rất bền vì thành phần sợi PE nhưng cao nhưng không thân thiện với môi trường vì khó phân huỷ.

Cotton lụa

Vải Cotton lụa là sự pha trộn của 2 chất liệu Cotton và lụa, kết hợp các thuộc tính tính tích cực của mỗi sợi tạo thành một chất liệu phù hợp hơn cho người tiêu dùng. Tuỳ theo việc lên thành phẩm mà sự kết hợp giữa hai sợi này sẽ được nhà sản xuất ước lượng theo tỉ lệ % Cotton/ Lụa là : 70/30, 80/20, 90/10.

Cotton lụa là sự kết hợp giữa sợi bông tự nhiên và tơ tằm nên chất lượng cao đi đôi với giá thành cũng cao. Ưu điểm của Cotton là tính chất bền bỉ, độ giữ màu và thấm hút mồ hôi tốt của Cotton kết hợp cùng sự mềm mại, bóng mượt của lụa sẽ tạo ra 1 sản phẩm chất lượng cho người tiêu dùng.

Cotton nhung

Vải Cotton nhung được dệt từ 2 loại sợi là Cotton và sợi nhung.

Nhung do vẻ ngoài mềm mại và đặc tính khác thường, chi phí sản xuất cũng rất cao nên nhung thường được gắn liền với quý tộc, chỉ sau lụa. Để giảm bớt giá thành và cải tiến những nhược điểm của nhung thì chất liệu Cotton nhung ra đời. Sự kết hợp của sợi tự nhiên Cotton mang tính co giãn, thoáng khí với sự sang trọng, dày dặn của nhung tạo nên 1 chất liệu mới cho người tiêu dùng.

Vải Cotton nhung
Vải Cotton nhung

Loại vải này thường sẽ dày dặn nên sẽ thích hợp dùng vào lúc thời tiết mát mẻ mùa thu hoặc mùa đông hơn.

Cotton Sateen

Cotton sateen thực chất là chất liệu được dệt từ 100% là sợi cotton nhưng lại có cách dệt và mật độ dệt khác nhau. Theo như thông tin được tìm hiểu, Sateen là một cách dệt chứ không phải là 1 loại vải. Ở thị trường Việt Nam, tên loại vải Cotton Sateen cũng đang rất thịnh hành.

Theo ngôn ngữ chuyên ngành ‘’ Mật độ sợi vải trên 1 inch vuông ‘’ thì cotton sateen thường được dệt tầm từ 300 sợi/inch vuông trong khi cotton 100% là 200 sợi/ inch vuông. Vì mật độ dệt dày nên vải sateen cầm thường rất nặng tay, lại có độ bóng và mềm mại như lụa nhưng bền bỉ, thoáng khí của Cotton.

Giá thành của Cotton Sateen cũng thường khá cao.

Cotton Spandex

Vải được dệt từ sợi bông Cotton và sợi Spandex.

Spandex hay còn được gọi là Elastan hay Lyca là chất liệu vải được biết tới qua tính đàn hồi. Khả năng đàn hồi và độ bền của nó tốt hơncao su tự nhiên, nó được tạo nên từ hợp chất đồng vị polymer polyester – polyurethane bởi nhà hoá học Joseph Shivers. Khi được giới thiệu vào năm 1962 thì Spandex tạo nên cuộc cách mạng cho nghành công nghiệp trang phục.

Để cải tiến những nhược điểm của Spandex là khả năng thấm hút thấp, không bền khi dùng chất tẩy rửa mạnh, thì sự kết hợp giữa sợi Cotton và Spandex là tuyệt vời. Cotton Spandex sở hữu sự đàn hồi tốt, thoáng khí và độ bền cao hơn khi tiếp xúc với chất tẩy rửa.

Cotton Poly

Là sự kết hợp của sợi cotton và sợi PE ( Polyester ), tuỳ theo khả năng % kết hợp của sợi nào cao hơn mà giá thành sản phẩm sẽ thấp hơn.

Polyester có nhiều ưu thế hơn khi so sánh với các loại sợi truyền thống là không hút ẩm, nhưng hấp thụ dầu. Chính những đặc tính này làm cho Polyester trở thành một loại sản phẩm hoàn hảo đối với những ứng dụng chống nước, chống bụi và chống cháy. Khả năng hấp thụ thấp của Polyester giúp nó tự chống lại các vết bẩn một cách tự nhiên.

Vải Cotton Poly
Vải Cotton Poly

Vải Polyester không bị co khi giặt, chống nhăn và chống kéo giãn. Nó cũng dễ dàng được nhuộm màu và không bị hủy hoại bởi nấm mốc. Vải Polyester là vật liệu cách nhiệt hiệu quả, do đó nó được dùng để sản xuất gối, chăn,đệm, áo khoác ngoài và túi ngủ…

Do nhược điểm lớn nhất của Poly là không thấm hút nên sự pha trộn thêm sợi Cotton sẽ cải tiến hơn, giá thành cũng rẻ hơn rất nhiều nhưng chất liệu này không thân thiện với môi trường.

Cotton Ai Cập

Một số tên gọi tại thị trường Việt Nam không xuất phát từ thành phần chính của sợi vải, thực chất Cotton Ai Cập là chất liệu được dệt từ 100% cotton và có nguồn gốc sợi từ Ai Cập ( như Elambo đã viết về nguồn gốc của sợi Cotton ở trên thì Ai Cập là 1 trong những vùng nhiệt đới phù hợp với loại cây này ), vải được dệt dưới các hình thức khác nhau và mật độ sợi khác nhau mà sẽ ra chất lượng vải khác nhau.

Vì bản chất vẫn là sợi bông nên chúng có các ưu điểm của chất liệu Cotton 100% : thoáng khí, thấm hút mồ hôi, độ bền cao..

Cotton USA

Tương tự Cotton Ai Cập, chất liệu cotton USA bản chất là sợi cotton nhưng được thu hoạch bông từ châu Mỹ và chúng có ưu và nhược điểm của chất liệu 100% Cotton.

Cotton Borip

Theo như Elambo tìm hiểu, Borip không phải là 1 loại sợi – mà tương tự như Cotton Sateen, nó chỉ là một cách dệt với mật độ vải khác nhau. Cotton Borip là 1 dạng vải được dệt dưới dạng bo gân, là loại vải có hình dạng bên ngoài là những đường sườn nổi và kèm theo là những đường rãnh chìm đan xen nhau, nhìn cách các sợi đan vào nhau như những sợi len thông thường.

Loại vải Cotton được dệt theo kiểu Borip này có thể là sự kết hợp của rất nhiều loại chất như 100% Cotton, Poly, Spandex… Ưu điểm của cách dệt này trong may mặc là ôm sát vào cơ thể, độ co giãn tốt.

Những ứng dụng cụ thể của cách dệt này trong may mặc như: Sử dụng để may viền tay, viền cổ áo các loại áo khoác, áo lạnh. Dùng để do lai tay áo ngăn việc gió lùa vào người với các loại áo lạnh, áo khoác. Sử dụng để viền tay và viền cổ áo cho các loại áo thun polo. Sử dụng để may các loại váy đầm, áo ôm thời trang. Ngoài ra, vải boric được ứng dụng rộng rãi trong ngành thiết kế nội thất, trang trí hoặc một số loại chăn ga gối đệm.

Cách nhận biết vải Cotton như thế nào?

Dưới đây là các cách thông thường được nhận biết bởi các giác quan, để biết chính xác được tỉ lệ % thành phần sợi bông cần có máy móc chuyên dụng để phân tích.

Phương pháp nhiệt học

Đây là cách dễ nhất để biết được thành phần sợi Cotton trong chất liệu vải. Khi đốt vải lên, vải càng có nhiều thành phần bông thì càng dễ cháy và phân huỷ, tro vải khi chạm vào sẽ mịn, mùi khói thơm không khét.

Khả năng hút ẩm

Đổ nước lên bề mặt vải và cảm nhận bằng mắt, cotton có tính chất nổi trội là thấm hút rất tốt.

Sờ và cảm nhận sợi vải

Cách này khó nhận biết hơn 2 cách trên vì vải cotton thường thô và cứng, ban đầu sờ vào không để lại nhiều sự nổi trội nhưng càng dùng và giặt nhiều bạn sẽ cảm nhận được nhiều hơn. Hoặc bạn có thể vò chất liệu vải, vải bông là thành phần tự nhiên nên nhược điểm của chúng là dễ nhăn.

Ứng dụng của chất liệu vải Cotton

May mặc quần áo thời trang

Cotton là 1 chất liệu phổ biến và thường được dùng nhiều trong sản xuất quần áo. Giá thành của các sản phẩm làm từ cotton 100% khá cao, thường thì các brand thương hiệu lớn sẽ tập trung vào chất liệu cho người tiêu dùng hơn mẫu mã.

Sản xuất chăn ga gối

Cotton là 1 chất liệu tốt trong sản xuất chăn ga gối. Dựa trên các ưu điểm thoáng khí, độ bền cao, không gây kích ứng da, thấm hút mồ hôi tốt thì không thể bỏ qua được loại chất liệu này.

Trong cuộc đời, chúng ta dành 1/3 thời gian – tương ứng tầm 20 năm cho giấc ngủ, vì vậy lựa chọn chất liệu tốt sẽ mang lại rất nhiều ích lợi cho sức khoẻ của bạn và gia đình. Và tại Elambo, chú trọng vào chất liệu hơn, các sản phẩm 100% Cotton mang tính thẩm mỹ cao và tinh tế.

Cách sử dụng và bảo quản vải Cotton đúng cách

Phân loại vải trước khi tiến hành giặt

  • Nên phân loại các loại vải không bền màu khi giặt chung gây ra tình trạng nhuốm màu.
  • Không nên giặt chung với sản phẩm khác có xéc khoá gây xước vải.

Không ngâm vải trong xà phòng quá lâu

Không nên ngâm sản phẩm quá 10 phút và giặt với các chất tẩy rửa quá mạnh sẽ làm ảnh hưởng đến bề mặt vải.

Không sử dụng chất tẩy rửa mạnh

  • Không đổ trực tiếp chất tẩy rửa vào bề mặt vải, mà nên hoà với nước theo tỉ lệ 3 phần nước/ 1 phần chất tẩy rửa.
  • Nước giặt đầu tiên không nên giặt với chất tẩy rửa mạnh, chỉ nên giặt với nước không cùng nước xả vải sẽ làm sản phẩm có độ bền cao hơn. Từ nước thứ 2 giặt với xà phòng bình thường.

Phơi tại nơi thông thoáng

Không nên phơi sản phẩm trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời mà nên phơi trong bóng râm để giữ độ bền của vải.

Vải cotton giá bao nhiêu tiền?

Giá tiền của vải còn tuỳ thuộc vào các thành phần sợi vải chính, càng nhiều nguyên liệu tự nhiên thì giá tiền càng cao và chất lượng cũng tốt hơn. Sau đây Elambo sẽ sắp xếp 1 số loại vải thông hành theo giá tiền từ thấp đến cao :

  • Cotton Poly: Dao động từ 30.000 – 50.000 VNĐ / mét vuông vải.
  • Cotton Tici: Dao động từ 50.000 – 70.000 VNĐ / mét vuông vải.
  • Coton 65/35: 60.000 – 80.000 VNĐ/ mét vuông vải
  • Cotton 100%: 100.000 – 150.000 VNĐ/ mét vuông vải.
  • Cotton lụa: 130.000 – 190.000 VNĐ / mét vuông vải…..

Một số câu hỏi về vải Cotton

Vải cotton có nóng không?

Không. Ngược lại vải cotton có đặc tính nổi trội là thoáng khí, thấm hút mồ hôi nên vải cotton không hề nóng các bạn nhé.

Vải cotton có thấm nước không?

Có, thấm nước rất tốt.

Vải cotton có nhăn không?

Có, tuỳ vào thành phần tự nhiên trong vải mà độ nhăn sẽ như thế nào. Nhưng đối với vải Cotton để tầm 12 tiếng sau là vải sẽ bớt nhăn hơn rất nhiều.

Vải cotton có bị xù không?

Vải Cotton không bị xù vì nó rất bền. Tuy nhiên qua thời gian sử dụng lâu dài, chất lượng vải sẽ bị khấu hao đi, đây là điều không thể tránh khỏi.

Vải cotton có mát không?

Có. Vải cotton rất mát, tuy nhiên khi sử dụng lần đầu tiên sẽ có cảm giác thô từ bề mặt vải nên người tiêu dùng sẽ dễ bị nhầm là nóng, nhưng càng sử dụng thì chất liệu này càng mềm mại hơn.

Vải cotton có co giãn không?

Không, vải cotton không có độ co giãn thấp, thích hợp nhiều hợp trong việc sản xuất chăn ga gối hoặc phù hợp với người tiêu dùng không hoạt động mạnh thường xuyên.

Vải cotton có bị co rút không?

Không. Vải cotton độ co giãn thấp nên độ co rút thấp, thông thường có co rút sẽ nằm tầm +/- 3cm.

Vải cotton có ủi được không?

Vải cotton là ủi bình thường, chọn đúng nhiệt độ thích hợp – không quá nóng để không làm ảnh hưởng tới bề mặt vải.

Kết luận

Riêng với sợi vải cotton, tuỳ theo sản phẩm cần sản xuất và nhu cầu người tiêu dùng, nhà sản xuất có thể kết hợp sợi Cotton với rất nhiều loại sợi khác nhau để cải tiến những ưu, nhược điểm riêng của mỗi loại.

Để tránh việc bị nhiễu loạn với quá nhiều thông tin, mỗi khách hàng nên tự cảm nhận và trải nghiệm xem chất liệu nào thực sự phù hợp với gia đình mình. Tại Elambo, sự chú trọng vào chất liệu chăn ga gối là đặt lên hàng đầu để mang lại trải nghiệm tốt cho khách hàng trong mỗi giấc ngủ và sức khoẻ của mỗi gia đình.

5/5 - (1 bình chọn)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *